M.S.Ö. Air & Space Museum

BOEING STEARMAN A75N1 PT-17

   Boeing Stearman, havacılık tarihinin belki de en ünlü, çift kanatlı eğitim uçaklarından biridir. Bu efsanevi, üstü açık kokpite sahip Stearman uçakların ünlü tasarımcısı Lloyd Stearman’dır. Stearman şirketi, 1930’lu yılların başlarında, Amerikan Hava ve Deniz Kuvvetleri için eğitim uçağı tasarlayıp üretti. Model 70 adı verilen prototip, ilk kez 1934 yılında uçtu. Aynı yıl, Model 75 serisi üretildi. 1938 yılında Stearman Şirketi, Boeing tarafından satın alınınca, uçak Boeing Stearman olarak tanınmaya başladı. Boeing Airplane tarafından Wichita, Kansas’ta çok sayıda üretildi. Birleşik Devletler’de, Kanada’da, Güney Amerika’da ve dünyanın birçok yerinde gökyüzündeki yerini aldı. 1930 ve 1940’larda, bu çift kanatlı uçak Amerikan Ordusu’nda standart eğitim uçağıydı.

   Stearman ismi, askeri branşlara ve hangi ulusun uçtuğuna bağlı olarak değişti. En yaygın olanı A.B.D. Ordusu Hava Birlikleri için üretilen, 220 beygirlik Continental R-670-5 radyal motorla donatılmış PT-17’ydi. Modeline bakılmaksızın, uçak yarım düzine ulus için başlıca askeri eğitim uçağı olarak hizmet verdi. Çelik gövdeye sahip bu uçak, ahşap kanatları ve kumaş kaplamasıyla, tüm metal uçaklarla kıyaslandığında maliyetleri düşürdü.  Tandem kokpit tasarımı, öğrenci pilotların kokpitte arka kısımda, öğretmen pilotların ise ön kısımda oturmasına olanak sağladı. İki kokpit arasında bağlantılı olan kumandalarla, öğretmen pilotlar uçakta kolayca kontrol sahibi olabildiler.

   Bu uçakların en önemli özelliklerinden biri de 2. Dünya Savaşı yıllarında savaş pilotu eğitiminde kullanılmak üzere, kadınlar tarafından üretilmiş olmasıdır. 2. Dünya Savaşı’ndan sonra, Stearman’ların büyük bölümü satılarak ulaşım, hava gösterileri, tarım, hava fotoğrafçılığı, film sektörü gibi birçok alanda kullanıldı. Güçlü gövde yapısı ve büyük tekerlekleri sayesinde tarım arazileri, çakıllı yollar gibi kısa ve zorlu yerlerde iniş ve kalkış yapabiliyorlar. Bu uçağın “Bush Pilotlar” tarafından tercih edilmesinin nedenlerinden biri budur.

   Ülkemizde hali hazırda uçar vaziyette iki adet Boeing Stearman bulunmaktadır ve bu uçakların ikisi de Sivrihisar Uluslararası Sportif Havacılık Merkezi’nde yer almaktadır.

1941 model Boeing Stearman A75N1 (PT-17), Türkiye’de uçar durumdaki en yaşlı uçak ünvanına sahiptir. Üzerinde 7 silindirli radyal Continental W670-6N motor ve Sensenich W98AA-64 ahşap pervane bulunmaktadır.

  M.S.Ö Müzesi’ne, Sayın Rauf AKBABA tarafından kazandırılmıştır, uçar durumdadır.

Teknik Özellikleri:

Boş Ağırlık : 878 kg

Azami Kalkış Ağırlığı : 1338 kg

Yakıt Tüketimi  : 46-50 lt/saat

Azami Hız : 302 km/saat

Seyir Hızı : 154 km/saat

Çağrı Kodu  : TC-AMK

 

Menzil : 482 km

Çıkabildiği Yükseklik  : 4054 m (13,000 ft)

Tırmanış Oranı  : 244 m/dk

Kanat Genişliği : 9,8 m

Yükseklik  : 2,95 m

Uzunluk  : 7,7 m